16-30 listopada 2020

Ochrona przyrody

Czy oszczędzanie energii ma sens?

Z dnia na dzień rośnie liczba ludzi, którzy poważnie traktują używane na co dzień zasoby, w tym energię elektryczną. Czy jej oszczędzanie ma sens? Jakie argumenty za tym przemawiają? I przede wszystkim – jak bez wielkiego wysiłku można ją oszczędzać?

Istnieje wiele powodów, dla których warto rozważyć ograniczenie zużycia energii. Przede wszystkim jest to ograniczenie emisji dwutlenku węgla do środowiska. Odgrywa ona znaczącą rolę w zmianach klimatu, które są uważane za przyczynę potężnych klęsk żywiołowych, tak odczuwalnych w ostatnich latach także w Polsce. Obecnie bardziej niż kiedykolwiek kwestie środowiskowe stają się więc szczególnie ważne. Nie można już zaprzeczyć negatywnym skutkom, jakie nowoczesny styl życia wywiera na nasze środowisko. Oznacza to, że powinniśmy zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby zmniejszyć własny ślad węglowy w domu.

Realna oszczędność

Jeśli argument środowiskowy nie jest wystarczająco przekonujący, kolejna odpowiedź jest prosta: oszczędzanie energii to realna oszczędność pieniędzy. Dzięki kilku prostym zmianom można w skali roku wydać setki złotych mniej na rachunki za energię.
Jednym z prostych, ale na początku wymagających większych zmian sposobów jest wymiana okien i urządzeń w domu na energooszczędne. Izolacja odgrywa kluczową rolę w obniżaniu rachunków za media poprzez zatrzymywanie ciepła zimą i utrzymywanie go poza domem latem. Ten większy wydatek w dłuższej perspektywie pozwala zaoszczędzić znaczną ilość pieniędzy. Warto też dodać, że na takie inwestycje często można uzyskać rządowe dofinansowania, o których wielokrotnie już wspominaliśmy, a takie „zielone domy” są później również łatwiejsze do sprzedania.

Korzyści zdrowotne

Jednocześnie „zielony dom” wyposażony w energooszczędne urządzenia jest również czystszy i zdrowszy dla domowników. Warto tu wspomnieć jeszcze o innych zdrowotnych korzyściach związanych z pośrednim oszczędzaniem energii – czyli o wybieraniu lokalnych warzyw i owoców zamiast tych, które pokonują tysiące kilometrów, żeby dotrzeć do Europy. A to także przy okazji wzmacnia lokalną gospodarkę.

Jak właściwie postępować na co dzień?

No dobrze – ale jak w takim razie dzięki codziennym, niewielkim decyzjom oszczędzać energię? Wystarczy się uważniej rozejrzeć.
Warto na przykład prać ubrania, dopiero gdy zapełnimy całą pralkę, i wybierać niższą temperaturę. Pranie w 30 stopniach zazwyczaj jest wystarczające, a to właśnie 90 proc. energii elektrycznej jest wtedy wykorzystywane do podgrzewania wody. Warto też zrezygnować z elektrycznej suszarki i jeśli to możliwe – wybierać suszenie prania na powietrzu.
Trzeba też przypomnieć, że urządzenia średnio odpowiadają za około 13 proc. całkowitego zużycia energii w gospodarstwie domowym. Kupując je, należy zwrócić uwagę na dwie liczby: początkową cenę zakupu i roczny koszt eksploatacji. Chociaż energooszczędne urządzenia mogą mieć wyższe ceny zakupu, ich koszty operacyjne są często o 9–25 proc. niższe niż w przypadku modeli konwencjonalnych. Zatem początkowa inwestycja jest finansowo opłacalna w perspektywie kilku lat.
Warto też sprawdzić, czy nasz dostawca energii nie różnicuje jej cen w różnych godzinach – i jeśli tak, włączać duże urządzenia, jak zmywarki i pralki, tylko wtedy, gdy są pełne oraz poza godzinami szczytu. Wtedy właśnie stawki za energię elektryczną mogą być niższe.
Kolejnym prostym domowym rozwiązaniem jest wymiana żarówek na ledowe, które zużywają co najmniej 75 proc. mniej energii i działają nawet 25 razy dłużej. No i oczywiście włączać światło tylko wtedy, gdy jest nam ono potrzebne.
Warto także korzystać z inteligentnych urządzeń – na przykład termostatu, który zmniejsza zużycie energii poprzez automatyczne wyłączanie się, gdy nie jest to konieczne.
Inną bardzo prostą domową metodą na oszczędzanie jest używanie listwy zasilającej i wyłączanie jej, gdy podpięte do niej sprzęty nie są używane. Warto też wspomnieć o bardzo prostym codziennym nawyku, czyli wyłączaniu niestosowanych urządzeń – jak komputer czy telewizor, a także o ustawianiu ich w trybie uśpienia, gdy nie są używane przez krótki czas.

Wiele małych zmian składa się na te większe.

Zatem z jednej strony, ze względu na to, jak istotna jest energia elektryczna dla gospodarstw domowych, zrozumienie lepszych sposobów jej wykorzystania poprzez wprowadzanie niewielkich zmian doprowadzi do dużych różnic i na dłuższą metę oszczędności. A z drugiej strony ważniejszą kwestią jest to, że dzięki prostym nawykom możemy pomóc uczynić środowisko lepszym dla przyszłych pokoleń.



Wyższe dotacje i większa współpraca z gminami

Rusza druga część programu Czyste Powietrze 2.0

Nawet 37 tys. złotych dotacji na wymianę kopciucha i termomodernizację domu mogą otrzymać osoby o najniższych dochodach w ramach drugiej części programu Czyste Powietrze 2.0. Konieczne będzie wydawane przez gminę zaświadczenie o dochodach. Za obsługę wniosku gminy mogą otrzymać nawet 100 złotych refundacji. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach rozpoczął 21 października 2020 roku przyjmowanie wniosków.
– Program Czyste Powietrze cieszy się w województwie śląskim ogromnym zainteresowaniem. Pokazał to zarówno sukces wakacyjnego Mobilnego Biura, które z ekspertami funduszu objeżdżało gminy naszego regionu, jak i ponad 22 tys. złożonych od początku programu wniosków na łączną kwotę około 342 mln złotych. Jesteśmy przekonani, że uruchomienie drugiej części programu spowoduje jeszcze większe zainteresowanie, dzięki czemu zostanie wyeliminowanych jeszcze więcej starych kopciuchów zatruwających nasze środowisko – mówi Tomasz Bednarek, prezes WFOŚiGW w Katowicach.
Przepisy umożliwiające wsparcie uboższej części społeczeństwa w ramach programu Czyste Powietrze 2.0 weszły w życie na początku października.
– Otwiera nam to drzwi do wzmocnionej współpracy z gminami, które są zobligowane do wydawania zaświadczeń uprawniających mniej zamożnych beneficjentów programu do podwyższonego poziomu dofinansowania. To kolejny ważny krok w walce ze smogiem, który ograniczamy, inwestując w termomodernizację polskich domów jednorodzinnych, wymianę starych, nieefektywnych źródeł ciepła oraz montaż odnawialnych źródeł energii – mówi Michał Kurtyka, minister klimatu i środowiska.
To druga część programu Czyste Powietrze 2.0. Żeby uzyskać podwyższone bezzwrotne dofinansowanie, konieczne jest otrzymanie zaświadczenia o dochodach wydawane przez gminę. Żądanie takiego zaświadczenia osoby zainteresowane mogą złożyć w gminie osobiście, pocztą albo przez platformę ePUAP. O jego wydanie należy się zwrócić do gminy zgodnie ze swoim adresem zamieszkania.
– Drugą część Czystego Powietrza uruchamiamy, licząc na efektywną współpracę z gminami biorącymi na siebie dodatkowe obowiązki. Dlatego też – na podstawie nowych zapisów porozumień – będziemy premiować gminy za skutecznie składane wnioski w ramach programu. Przewidujemy refundację w wysokości do
100 złotych za obsługę wniosku naszych beneficjentów – wyjaśnia Paweł Mirowski, wiceprezes NFOŚiGW.
Według obowiązujących od połowy maja nowych zasad programu Czyste Powietrze 2.0 osoby fizyczne (właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych) o dochodach miesięcznych do 1400 złotych/osobę (gospodarstwa wieloosobowe) lub do 1960 złotych (gospodarstwa jednoosobowe) mają szansę na dotację do 60 proc. poniesionych kosztów realizacji ekoinwestycji (maksymalnie 37 tys. złotych).
Pozostali beneficjenci Czystego Powietrza, z rocznym dochodem do 100 tys. złotych, są uprawnieni do podstawowego poziomu dofinansowania (pierwsza część programu). To oznacza, że mogą starać się o wsparcie do 25 tys. złotych przy wymianie źródła ciepła oraz montażu instalacji fotowoltaicznej (a nawet do 30 tys. złotych, jeśli inwestycja obejmuje pompę ciepła oraz instalację PV). Ponadto dla wszystkich – w rozliczeniu PIT – dostępna jest ulga termomodernizacyjna (do 53 tys. złotych).
Czyste Powietrze to program z budżetem 103 mld złotych na lata 2018–2029. Jego celem jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych przez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Do 16 października 2020 roku – za pośrednictwem Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – złożono w sumie ponad 172 tys. wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę prawie 3,3 mld złotych.